Atık Ara Depolama Tesisleri Tebligi Yayınlandı

Bugünkü Resmi Gazete sayısında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının tebliğinin amacı bu tesislere kabul edecek atıklar ekte belirlendi ve atıkların ara depolama işlemlerini, ara depolama tesislerinde bulunması gereken asgari şartları belirlemektir.

Listede yer alan atıkların, atık işleme tesislerine gönderilmeden önce güvenli ve çevreye duyarlı bir şekilde depolanmasının nasıl yapılacağını kapsar

Tebliğin yürürlüğe girmesiyle 26 Nisan 2011 tarihli ve 27916 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Atık Ara Depolama Tesisleri Tebliği yürürlükten kaldırıldı.

Tebliğe göre Atık ara depolama tesisinin tanımı "Atıkların atık işleme tesislerine ulaştırılmadan önce bu Tebliğde belirtilen sürede, çevreye duyarlı ve güvenli bir şekilde depolanmasını sağlayan ve geri kazanım, bertaraf, atıktan türetilmiş yakıt hazırlama, atık yakma ve/veya beraber yakma konularında çevre lisansı bulunan atık işleme tesisleri tarafından kurulan tesis" olarak tanımlanmıştır.

Atık Ara Depolama Lisansı olan tesisler geri kazanım,bertaraftan üretilmiş yakıt, atık yakma işlemlerini yapabilecek. Atık ara depolama tesislerinde atıkların insan sağlığına ve çevreye risk oluşturmayacak şekilde depolanması ve atık işleme tesislerine güvenli bir şekilde sevkini sağlayacak tedbirlerin alınması esastır.

Atık ara depolama tesislerinin işlerini daha etkin ve kurallara uygun ve daha güvenli olarak yapabilmeleri için çevre yönetim birimi kurmaları veya çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi  hizmeti almaları zorunludur.

Atık ara depolama tesisleri, atık işleme tesislerinin sınırları içerisinde kurulamayacak

Tesislerin kapasitesi atık işleme tesisinin kapasite raporunda yer alan yıllık tüketim kapasitesinin iki katını aşamaz. Bu amaçla kurulan ara depolama tesisine kabul edilen atıklar başka bir atık işleme tesisine gönderilemez.

Atıklar, bir atık ara depolama tesisinden bir başka atık ara depolama tesisine gönderilemez.

Atık ara depolama tesislerinde depolama süresi atıkların miktarına bakılmaksızın, bir yılı geçemez.

Atık ara depolama tesislerinde patlayıcı atıkların ve radyoaktif atıkların depolanmasına izin verilmez.

Atık ara depolama tesisleri Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Zorunlu Sorumluluk Sigortalarına İlişkin Tarife ve Talimata göre tehlikeli atık mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.

Bu Tebliğ dahilindeki  faaliyetlerin güvenli bir şekilde çalışanlara ve çevreye zarar gelmemesi için tesisin açık ve kapalı depolama alanları, acil durum ve güvenlik önlemleri, kişisel koruyucu donanım ve ekipmanları ve havalandırma hususunda yürürlükteki iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında yer alan ilgili hükümlere uygun olmak zorundadır. Bunun için iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olduğuna dair ilgili resmi kurumdan alınan belge veya iş sağlığı ve güvenliği uzmanı tarafından düzenlenen rapor ibraz edilir.

Ayrıca  Atık ara depolama tesislerinde 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tedbirler alınır.

Atık ara depolama tesisi fiziki şartları nelerdir ?

(1) Atık ara depolama tesislerinde; Atık kabul birimi ve atık depolama alanları,Yangın söndürme sistemleri,Boruların, hazne ve kapların temizlenmesi için temizleme sistemleri,Taşan ve dökülen atıkların toplanması için yeterli absorban, nötralizan,Tesise kabul edilecek atık içeriğinde radyoaktif madde bulunup bulunmadığının tespiti maksadıyla tesis girişinde radyasyon paneli,bulunması zorunludur.

(2) Atık ara depolama tesislerinde 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ile getirilen yükümlülüklere uyulması zorunludur.

(3) Atık ara depolama tesisinin zeminde ve tek katlı olması zorunludur. Tesisin toplam kapalı depolama alanı 1000 m2’den az olamaz. Açık ve kapalı alanın depo tabanı sızdırmaz, tutuşmaz ve kimyasallara dayanıklı malzemeden olmalıdır. Depo zemininin belirtilen hususlara uygun olduğuna dair yapı denetim firmasından veya üniversitelerin inşaat mühendisliği bölümlerinden veya inşaat mühendisleri odasından uygunluk alınır.

(4) Atık ara depolama tesisinde iç ortam hava kalitesini sağlayacak sistem oluşturulur. Havalandırma sistemi, uçucu bileşikler, yanma sonucu ortaya çıkabilecek kirleticiler, mikroorganizma ve alerjenlerin, ortama verilecek emisyonların ve kokunun temizlenmesini sağlayacak şekilde kurulur ve işletilir.

(5) Atık ara depolama tesislerinde bulunan radyasyon panelinden uyarı alınması durumunda, ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Atık ara depolama tesisi işletme esasları nelerdir ?

(1) Aşağıdaki tehlikeli atıklar ayrı bölmelerde depolanır:Patlayıcı özelliği olan atıklar.Toplam içeriği yaklaşık 0,5 m3’ten büyük olan yanıcı içerikli basınçlı kutular.Suyla temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkartan 30 kg’dan fazla tehlikeli atıklar. 30 kg’dan fazla kendiliğinden yanıcı tehlikeli atıklar.

(2) Herhangi bir sızıntı ve dökülme halinde, su ve toprak kirliliğinin önlenmesi için gerekli tedbirler alınır.

(3) Birbirleriyle reaksiyona girebilecek atıkların depo alanı içerisinde ayrı bölmelerde depolanması esastır.

(4) Atık ara depolama tesisleri, tüm tesisi 24 saat kayıt altına alacak şekilde kamera sistemi kurmakla yükümlüdür. Kameralar tüm depoyu görecek şekilde bir veya birden fazla sayıda, uzaktan erişim sağlanabilecek şekilde kurulur. Kameralar, tüm giriş-çıkış yerlerini görecek ve kör nokta kalmayacak şekilde konumlandırılır. Kayıtlar en az üç ay süreyle saklanır.

(5) Atık üreticisi atık ara depolama tesisine göndereceği tüm atıkların ambalajlarını ve/veya konteynerlerini Bakanlığın veri sistemi doğrultusunda karekod ile etiketler. Karekod sistemine dair esaslar Bakanlıkça belirlenir.

(6) Ek-2’de tanımlanan şekilde etiketi/karekodu olmayan atıklar tesise kabul edilemez.

(7) Tesise kabul sırasında güvenlik bilgi formu veya AYY’nin 11 inci maddesine göre AYY’nin Ek-3/B Analizi sunulur. İhtiyaç duyulması halinde, atık ara depolama tesisince atığın belirtilen atık olup olmadığına yönelik doğrulama testleri yapılır/yaptırılır. 

Atıkların analizinde aşağıdaki kimyasal içerikleri ve fiziksel özellikleri dikkate alınır:

a) Ağır metal konsantrasyonları.
b) İnorganik kirleticilerin konsantrasyonu.
c) Organik kirleticilerin konsantrasyonu.
ç) Atıkların katı, sıvı, gaz, parlama noktası, donma noktası ve pH parametreleri içeren fiziksel özelliklerin tanımları.

8) Tesise dökme atık kabul edilmez.

Denetim ve izleme kısmında ise Atık ara depolama tesisleri, tebliğe uygunlukları için tespit amacıyla il müdürlüğü tarafından bir takvim yılı içerisinde en az bir kez denetlenir.

Atık ara depolama tesisleri Bakanlığın hazırladığı çevrimiçi programlara kayıt olmak, tesisine kabul ettiği ve atık işleme tesisine gönderdiği atıkların kütle-denge bilgisini hazırlamak ve çevrimiçi programı kullanarak bildirim yapmakla yükümlüdür.

Atık ara depolama tesislerinin kapatılmasına dair 

MADDE 9- (1) Atık ara depolama tesisi, il müdürlüğünden kapatma planı onayı alınmadan kapatılamaz.

(2) Atık ara depolama tesisinin, sahibi tarafından kapatılmak istenmesi ve/veya resen Bakanlıkça/il müdürlüğünce kapatılmasına karar verilmesi halinde, Ek-3’te yer alan kapatma planı formatına uygun olarak hazırlanan kapatma planı tesis sahibi tarafından il müdürlüğüne sunulur ve onay alınır.

(3) Sunulan kapatma planı kapsamında il müdürlüğünce yerinde inceleme yapılır. Kapatma planında eksiklik tespit edilmesi durumunda, tespit edilen eksiklikler il müdürlüğünün belirleyeceği süre içerisinde tamamlanır ve tekrar onaya sunulur. Eksiklik bulunmaması/giderilmesi halinde il müdürlüğü tarafından kapatma planı onaylanır.

(4) Onaylanan kapatma planına göre tesiste bulunan atıkların yönetimi sağlanır. Atıkların onaylı kapatma planına göre atık işleme tesislerine gönderilmesi ve çevrimiçi kütle-denge bildirimlerinin tamamlanması sonrasında il müdürlüğüne başvurulur ve il müdürlüğünce yerinde tespit yapılır.

(5) İl müdürlüğü tarafından yerinde tespit yapılarak kapatma sürecinin tamamlandığı Bakanlığa bildirilir ve tesisin çevre lisansı Bakanlık tarafından iptal edilir.

İdari yaptırım

MADDE 10- (1) Bu Tebliğde belirtilen şartlara uyulmaması halinde, 2872 sayılı Kanun uyarınca yaptırımlar uygulanır.

Teminat

MADDE 11- (1) Atık ara depolama tesisleri, işletme sırasında ve/veya işletme sonrasında doğabilecek çevresel zararların giderilmesi ve tesiste depolanan atıkların nihai bertarafı maksadıyla 5.000.000 TL’lik kesin ve süresiz mali teminat mektubunu Bakanlığa sunar. Mali teminatlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.

Kaynak:https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/12/20221223-8.htm

Image by Clker-Free-Vector-Images from Pixabay

İki Saatte Kömür Yaptılar!

Fındık kabuğu ve zeytin küspesi gibi çeşitli biyokütleler kullanılarak işlemden geçirilen atıklar, normalde milyonlarca yıllarda oluşan toz kömüre bir kaç saat içinde dönüştürüldü

Ankara Üniversitesi (AÜ) Fen Fakültesi Kimya Bölümü'nde oluşumu milyonlarca yıl süren kömür, laboratuvar ortamında iki saatte hidrotermal karbonizasyon yöntemi ile elde edildi.

AÜ Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Sınağ, yaptığı açıklamada, hidrotermal karbonizasyon yöntemi ile laboratuvar ortamında nano küre yapılı sentetik kömür elde ettiklerini açıkladı. Prof. Dr. Sınağ, yöntemin piroliz, koklaştırma gibi diğer yöntemlerle karıştırılmaması gerektiğini söyledi.

Çalışmalarında bu yöntemle su ortamında çok sayıda farklı biyokütlelerden maksimum verim ve en iyi ısıl değere sahip ürünün elde edildiği koşulları araştırıp ortaya koyduklarını ifade eden Sınağ, ''İşlemimiz, özel dizaynlı basınçlı kaplarda iki saat sürede gerçekleşiyor. Türkiye'de çok önemli rezervi bulunan fındık kabuğu ve zeytin küspesi başta olmak üzere ormansal atıklar, gıda atıkları gibi çeşitli biyokütleler kullanılıyor; işlemden geçirilen bu atıklar bir kaç saat içinde toz kömüre dönüştürülüyor'' diye konuştu.

Sınağ, işlemin, milyonlarca süren kömürleşme süreciyle kıyaslandığında ısıl değerinin yüksek olması, kükürt içeriğinin yok denecek kadar az olması, toz halde elde edilebilmesi, gübre olarak kullanılabilmesi ile büyük ölçekte üretime geçildiğinde enerji alanında Türkiye'ye çok önemli katma değer yaratacağını vurguladı.

Bitki atıkları kömüre dönüşüyor

Sınağ, kömür oluşumu için biyokütle olarak zeytin küspesi ve fındık kabuğu gibi Türkiye için yüksek rezervlere sahip atıklarla ormansal atıklar, gıda atıkları gibi çeşitli biyokütleler kullanılabileceğini belirtti.

Laboratuvar ortamında sentezlenen biyokömürün, Türkiye'de bilinen en iyi linyitlerden 1000-1500 kalori daha yüksek ısıl değere sahip olduğunu belirten Sınağ, elde edilen kömürün ise toz şeklinde olması nedeniyle özellikle çimento sektöründe kullanılabileceğini kaydetti.

Sınağ, kömürün kükürt içeriğinin yok denebilecek kadar düşük olmasının çevreci bir kimlik kazanmasına yol açtığını söyledi.

Türkiye'nin fındık kabuğu rezervinin yüksek olduğuna işaret eden Sınağ, bu nedenle kullanılan yöntemin ekonomik olmasını beklediklerini vurguladı.

Ürünün briketlenerek hem ısıl değerinin artırılabileceği hem de normal kömürler gibi günlük hayatta da kullanabileceğini vurgulayan Sınağ, ''Prosesin büyük ölçekte uygulanmaya başlanmasıyla gelecekteki fosil yakıt ihtiyacı dolayısıyla enerji açısından dışa bağımlılık büyük oranda azaltılabilir'' değerlendirmesinde bulundu.

Tıpta da kullanılabiliyor

Prof. Dr. Sınağ, ürünün toksik herhangi bir etkisinin bulunmadığını ve farklı teknikler kullanılarak bu karbon nano yapıları suda çözünür hale getirdiklerinin altını çizerek bu sayede tıpta kullanım alanı bulabileceğini belirtti.

Nano boyutta karbon kürelerden oluşan ürünün aktif kimyasal gruplarla fonksiyonlaştırıldığında katma değeri yüksek ve biyoteknolojik uygulamalar için verimli yeni tip malzemeler elde edilebileceğini vurgulayan Sınağ, ''Ürünümüzün bu şekilde geliştirilerek biyomedikal alanında, biyosensör uygulamalarında, yakıt pilleri ve enerji depolama gibi farklı amaçlı kullanılabilmesi mümkün'' diye konuştu.

İki saatte kömür elde ettiler

Sınağ, çalışmasının önemini şu sözlerle açıkladı:

''İki saatte kömür elde ediyoruz. Milyonlarca yıl süren kömür oluşum sürecini çok kısa sürede laboratuvarda saat mertebesinde gerçekleştirmek, çok önemli.

Ancak ürünümüzün endüstriyel boyutta uygulanabilmesi için şu anki görüntü hem ısıl değer, hem kükürt içermemesi hem de toz olması açısından özellikle de toz kömürün ülke dışından temin edildiği çimento sektöründe oldukça önemli bir ekonomik değer oluşturabileceği şeklinde.''

Sınağ, özel sektör ve kamuda konuyla ilgili faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarından beklentilerinin ülke ekonomisine katkı sağlanması adına endüstriyel boyutta çalışmalara başlanması olduğunu kaydetti.

Prof. Dr. Sınağ, çalışmanın sonuçlarının bu yılın Haziran ayında Industrial&Engineering Chemistry Research isimli prestijli bir uluslararası dergide yayımlanarak bilim dünyasına duyurulduğunu bildirdi.

AA