Stok Devir Hızı,Stokta Kalma Süresi ve STMM Hesaplaması Örnek Soru ve Çözümü

 

Gemini şunu dedi:

Stok devir hızı, bir işletmenin stoklarını ne kadar verimli yönettiğini gösteren kritik bir rasyodur. Aşağıda, hem muhasebe kayıtlarını hem de finansal analizi içeren faydalı bir örnek problem ve detaylı çözümü yer almaktadır.

Designed by Freepik https://www.freepik.com

Örnek Problem: "Alp Teknoloji A.Ş. Stok Analizi"

Senaryo:

Alp Teknoloji A.Ş., bilgisayar bileşenleri satan bir işletmedir. Şirketin 2025 mali yılına ait bazı verileri ve dönem içi hareketleri şu şekildedir:

Dönem Başı Bilgileri (01.01.2025):

Ticari Mallar Stoku: 1.250.000 TL

Yıl İçi Hareketler:

Brüt Ticari Mal Alımları: 9.400.000 TL
Alış İadeleri ve İskontoları: 450.000 TL
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri: 250.000 TL
Dönem Sonu Bilgileri (31.12.2025):
Yapılan sayım sonucunda depodaki malların maliyet değeri 1.650.000 TL olarak belirlenmiştir.

İstenenler:

1. Net Alışlar tutarını hesaplayınız.
2. Satılan Ticari Malların Maliyeti'ni (STMM) bulunuz.
3. Ortalama Stok miktarını hesaplayınız.
4. Stok Devir Hızı'nı hesaplayınız.
5. Stokta Kalma Süresi'ni (Gün bazında, yıl = 360 gün) bulunuz.
6. Analiz: Sektör ortalaması 8,5 ise şirketin stok yönetim performansı hakkında kısa bir yorum yapınız.

---

Çözüm Adımları

1. Net Alışların Hesaplanması

Net alışlar, brüt alımlara alış giderlerinin eklenmesi ve alıştan iadelerin çıkarılmasıyla bulunur.

• Formül: Brüt Alımlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri/İskontoları

• 9.400.000 + 250.000 - 450.000 = 9.200.000 TL

2. Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) Hesaplanması

STMM, dönem içinde satılan malların işletmeye olan toplam maliyetidir.

• Formül: Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok

• 1.250.000 + 9.200.000 - 1.650.000 = 8.800.000 TL

3. Ortalama Stok Hesaplanması

Stok devir hızı hesaplanırken dönemsel dalgalanmaları minimize etmek için ortalama stok kullanılır.

• Formül: (Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok) / 2

• (1.250.000 + 1.650.000) / 2 = 1.450.000 TL

4. Stok Devir Hızı (SDH) Hesaplanması

İşletmenin bir yıl içinde stoklarını kaç kez yenilediğini gösterir.

• Formül: Satılan Ticari Malların Maliyeti / Ortalama Stok

• 8.800.000 / 1.450.000=6,07 kez

5. Stokta Kalma Süresi Hesaplanması

Bir malın depoya girdiği andan satıldığı ana kadar ortalama kaç gün beklediğini gösterir.

• Formül: 360 / Stok Devir Hızı

• 360 / 6,07= 59,3 gün

---

6. Performans Analizi ve Yorum

• Veri: Şirketin SDH'si 6,07, sektör ortalaması ise 8,5.

• Yorum: Alp Teknoloji A.Ş.'nin stok devir hızı sektör ortalamasının oldukça altındadır. Bu durum, şirketin stoklarını satmakta sektördeki rakiplerine göre daha yavaş kaldığını (ortalama 59 gün) gösterir.

• Riskler: Stokların yavaş devretmesi; depolama maliyetlerinin artmasına, teknolojik ürünlerin demode (eskime) riskine ve nakit akışının stoklara bağlanmasına (likidite sorunu) neden olabilir.

• Öneri: İşletme, stok yönetim politikalarını gözden geçirmeli, modası geçmiş ürünler için kampanya düzenlemeli veya satın alma miktarlarını daha optimize hale getirmelidir.