Stok Devir Hızı,Stokta Kalma Süresi ve STMM Hesaplaması Örnek Soru ve Çözümü

 

Gemini şunu dedi:

Stok devir hızı, bir işletmenin stoklarını ne kadar verimli yönettiğini gösteren kritik bir rasyodur. Aşağıda, hem muhasebe kayıtlarını hem de finansal analizi içeren faydalı bir örnek problem ve detaylı çözümü yer almaktadır.

Designed by Freepik https://www.freepik.com

 Alp Teknoloji A.Ş. üzerinden kurgulanan bir örnek olay aracılığıyla işletmelerde stok yönetimi ve maliyet analizinin nasıl yapıldığını detaylandırmaktadır.

İçerik, dönem başı ve sonu verilerini kullanarak net alışlar, satılan malların maliyeti ve ortalama stok miktarı gibi temel finansal göstergelerin hesaplanma yöntemlerini öğretmektedir. Ayrıca, stok devir hızı ve stokta kalma süresi gibi kritik performans ölçütlerinin formülleriyle birlikte nasıl uygulanacağı gösterilmektedir. 

Şirketin verileri sektör ortalamalarıyla kıyaslanarak, yavaş devreden stokların yaratabileceği finansal riskler ve operasyonel verimsizlikler üzerinde durulmaktadır. 

Son bölümde ise işletmenin likidite akışını iyileştirmesi ve depo maliyetlerini düşürmesi için uygulanabilecek stratejik çözüm önerileri sunulmaktadır. Toplamda bu kaynak, ticari bir işletmenin envanter başarısını ölçmek için kapsamlı bir finansal analiz rehberi niteliği taşımaktadır.

Örnek Problem: "Alp Teknoloji A.Ş. Stok Analizi"

Senaryo:

Alp Teknoloji A.Ş., bilgisayar bileşenleri satan bir işletmedir. Şirketin 2025 mali yılına ait bazı verileri ve dönem içi hareketleri şu şekildedir:

Dönem Başı Bilgileri (01.01.2025):

Ticari Mallar Stoku: 1.250.000 TL

Yıl İçi Hareketler:

Brüt Ticari Mal Alımları: 9.400.000 TL
Alış İadeleri ve İskontoları: 450.000 TL
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri: 250.000 TL
Dönem Sonu Bilgileri (31.12.2025):
Yapılan sayım sonucunda depodaki malların maliyet değeri 1.650.000 TL olarak belirlenmiştir.

İstenenler:

1. Net Alışlar tutarını hesaplayınız.
2. Satılan Ticari Malların Maliyeti'ni (STMM) bulunuz.
3. Ortalama Stok miktarını hesaplayınız.
4. Stok Devir Hızı'nı hesaplayınız.
5. Stokta Kalma Süresi'ni (Gün bazında, yıl = 360 gün) bulunuz.
6. Analiz: Sektör ortalaması 8,5 ise şirketin stok yönetim performansı hakkında kısa bir yorum yapınız.

---

Çözüm Adımları

1. Net Alışların Hesaplanması

Net alışlar, brüt alımlara alış giderlerinin eklenmesi ve alıştan iadelerin çıkarılmasıyla bulunur.

• Formül: Brüt Alımlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri/İskontoları

• 9.400.000 + 250.000 - 450.000 = 9.200.000 TL

2. Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) Hesaplanması

STMM, dönem içinde satılan malların işletmeye olan toplam maliyetidir.

• Formül: Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok

• 1.250.000 + 9.200.000 - 1.650.000 = 8.800.000 TL

3. Ortalama Stok Hesaplanması

Stok devir hızı hesaplanırken dönemsel dalgalanmaları minimize etmek için ortalama stok kullanılır.

• Formül: (Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok) / 2

• (1.250.000 + 1.650.000) / 2 = 1.450.000 TL

4. Stok Devir Hızı (SDH) Hesaplanması

İşletmenin bir yıl içinde stoklarını kaç kez yenilediğini gösterir.

• Formül: Satılan Ticari Malların Maliyeti / Ortalama Stok

• 8.800.000 / 1.450.000=6,07 kez

5. Stokta Kalma Süresi Hesaplanması

Bir malın depoya girdiği andan satıldığı ana kadar ortalama kaç gün beklediğini gösterir.

• Formül: 360 / Stok Devir Hızı

• 360 / 6,07= 59,3 gün

---

6. Performans Analizi ve Yorum

• Veri: Şirketin SDH'si 6,07, sektör ortalaması ise 8,5.

• Yorum: Alp Teknoloji A.Ş.'nin stok devir hızı sektör ortalamasının oldukça altındadır. Bu durum, şirketin stoklarını satmakta sektördeki rakiplerine göre daha yavaş kaldığını (ortalama 59 gün) gösterir.

• Riskler: Stokların yavaş devretmesi; depolama maliyetlerinin artmasına, teknolojik ürünlerin demode (eskime) riskine ve nakit akışının stoklara bağlanmasına (likidite sorunu) neden olabilir.

• Öneri: İşletme, stok yönetim politikalarını gözden geçirmeli, modası geçmiş ürünler için kampanya düzenlemeli veya satın alma miktarlarını daha optimize hale getirmelidir.

Yeniden Yapılandırma Teklifinde SGK Borçları Nasıl Yapılandırılacak?

Maliye Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçların yeniden yapılandırılması ile ilgili olarak hükümete mensup on milletvekili tarafından 2/6/2014 tarihinde TBMM Başkanlığı’na “Bazı Kamu Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” verilmiştir.

Söz konusu kanun teklifinin uygun bulunması halinde, TBMM’nin ilgili komisyonlarında görüşülüp, genel kurulda kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı’nın onayını takiben, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi söz konusu olabilecektir.

Bu çerçevede, söz konusu kanun teklifinin komisyonlarda ve genel kurulda görüşülmesi sırasında değişikliğe uğrayabileceği gibi, yeni hükümler de eklenebilecektir.
Dolayısıyla, makalemizde şuanda teklifte yer alan hükümler çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) olan borçların nasıl yapılandırılacağı hakkında bilgi verilecektir.

1) Yapılandırma kapsamındaki SGK borçlarının türü

2014/Nisan ve önceki aylara ilişkin olup, kanunun yayımlanacağı tarihten önce tahakkuk ettiği halde ödenmemiş olan;
• 5510 sayılı Kanun’un 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan sigorta primi, emekli keseneği ve kurum karşılığı, fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresi kesenek, kurum karşılığı ve primi, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi borçları,
• İsteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi borçları,
• 5510 sayılı Kanun’un geçici 17’nci maddesine istinaden Bağ-Kur’luların durdurulan sigortalılık sürelerine ilişkin primi borçları,
• Özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin eksik işçilikten (asgari işçilik) kaynaklanan sigorta primi borçları,
•İdari para cezası borçları,
• SGK tarafından takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı borçları,
•5510/60-g bendi kapsamında sigortalı olanların genel sağlık sigortası primi borçları, yeniden yapılandırılabilecektir.

2) Yapılandırmaya esas borcun hesaplanma şekli

Yeniden yapılandırmaya esas borcun hesaplanması sırasında, borç asıllarının ödeme vadesinin sona erdiği tarihten, kanunun yayımlanacağı tarihe kadar geçen her bir ay için ilgili aya ilişkin belirlenmiş TEFE/ÜFE aylık değişim oranları basit usulde uygulanmak suretiyle, gecikme cezası ve gecikme zammı yerine tahsil edilecek olan faiz hesaplanacaktır.

Gecikme cezası ve gecikme zammının yerine hesaplanacak olan faizin bu şekilde hesaplanmasının ardından bu faiz tutarı ile alacak aslı toplanarak yeniden yapılandırmaya esas borç belirlenecektir.

Ancak, 30/05/2014 tarihine kadar (bu tarih dahil) işlenen fiillere ilişkin olup, kanunun yayımlanacağı tarih itibariyle SGK’ya ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50’si ile bu %50 borç aslına ödeme vadesinin sona erdiği tarihten, kanunun yayımlanacağı tarihe kadar geçen her bir ay için ilgili aya ilişkin belirlenmiş TEFE/ÜFE aylık değişim oranları basit usulde uygulanmak suretiyle hesaplanacak faiz toplanarak, yapılandırmaya esas olan idari para cezası borcu bulunacaktır.

Buna göre, SGK tarafından daha önce tahakkuk ettirilmiş olan idari para cezası asıllarının %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.

3) Başvuru süresi

Yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyen borçlulardan;

•5510/60-g bendi kapsamında genel sağlık sigortası primi borcu olanların kanunun yayımlanacağı tarihi izleyen ay başından itibaren 4 ay içinde,

• Diğer borçluların ise, Kanunun yayımlanacağı tarihi izleyen ay başından itibaren 3 ay içinde, SGK’ya başvurmaları gerekmektedir.

4) İlk taksitin ödenme süresi ve taksit sayısı

Yeniden yapılandırmadan yararlanacak olan borçlular, borçlarını en fazla 18 eşit taksitte ödeyebileceklerdir. Ayrıca, yeniden yapılandırma hakkından yararlanacak olan borçlulardan:
•5510/60-g bendi kapsamında genel sağlık sigortası primi borcu olanların kanunun yayımlanacağı tarihi izleyen ay başından itibaren 5 ay içinde,
•Diğer borçluların ise, kanunun yayımlanacağı tarihi izleyen ay başından itibaren 4 ay içinde, ilk taksit ödemelerini yapacaklardır. İlk taksit ödemesi dışındaki diğer taksitler ise 2’şer aylık dönemler halinde ödenebilecektir.

5) Taksitlendirme süresinde uygulanacak faiz

Yeniden yapılandırılacak borçların taksitlendirilerek ödenmek istenmesi halinde, yapılandırmaya esas borç aslı ve TEFE/ÜFE’ye göre hesaplanmış faizden oluşan borç tutarı;
• Altı eşit taksit için (1.05),
•Dokuz eşit taksit için (1.07),
•Oniki eşit taksit için (1.10),
•Onsekiz eşit taksit için (1.15), katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacaktır.

6) Taksitlendirmenin ihlali /bozulması

Taksitle ödeme yolu tercih edilmiş olmasına rağmen, bir takvim yılı içinde yasal süresi içinde ödenmemiş veya eksik ödenmiş ikiden fazla taksitin bulunması ya da bir takvim yılında ikiden fazla olmamakla birlikte ödenmemiş veya eksik ödenmiş taksitlerin en geç son taksiti izleyen ayın sonuna kadar ödenmemesi halinde, ödenmeyen taksitler yönünden yapılandırma hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.

7) Hacizlerin kaldırılması ve alınmış teminatların iadesi

Borçlarını yapılandırmak isteyenlerden herhangi bir teminat istenmeyecektir.
Ayrıca, kapsama giren borçlarla ilgili yeniden yapılandırma başvurusunda bulunulması halinde, kapsama giren borçlar için daha önce uygulanmış olan hacizler yapılan ödemeler nispetinde kaldırılacak, söz konusu ödemelere isabet eden tutardaki teminatlar ise iade edilecektir.

8) Taksitlendirme dönemindeki cari ay primlerinin ödenmesi

Borçlarını yeniden yapılandırılan ve taksitle ödeme yolunu seçen borçluların, taksit ödeme süresince tahakkuk edecek sigorta primlerini çok zor durum olmaksızın bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri ya da eksik ödemeleri halinde, yapılandırılan borçlarına ilişkin kalan taksitler yönünden ödeme haklarını kaybedeceklerdir.

Kaynak: http://www.dunya.com/torba-kanun-teklifine-gore-sgk-borclari-nasil-yapilandirilacak-156249yy.htm

Borçlanma Ücretleri 1 Temmuz İtibariyle Zamlanacak

Borçlanma yapacakların borçlanma dilekçelerini bu ayın sonuna kadar vermeleri gerekiyor. Zira 342,72 TL olan bir aylık borçlanma ücreti, yeni asgari ücrete göre, 01.07.2014 tarihi itibariyle 362,88 TL olacak. Borçlanmalar tebliğ tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde, yurt dışı borçlanmalarını ise üç ay içerisinde ödemek gerekiyor.

5510 Sayılı Kanun'un 41'inci Maddesi'ne göre yapılacak borçlanmalar:
a) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya (Torba Yasa'ya göre üç defaya) mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden iş yerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri,
b) Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay okulunda geçen süreleri,
c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların, personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri,
d) Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri,
e) Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri,
f) Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri,
g) Grev ve lokavtta geçen süreleri,
h) Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri,
ı) Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden aybaşına kadar açıkta geçirdikleri süreleri,
i) Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki sürelere ilişkin olmak üzere, 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri,
j) Sigortalı olmaksızın, 8.4.1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna göre yurt dışına gönderilen ve öğrenimini başarıyla tamamlayarak yurda dönenlerden yükümlü bulunduğu mecburi hizmet süresini tamamlamış olanların, yurt dışında resmî öğrenci olarak geçirmiş oldukları öğrenim sürelerinin 18 yaşının tamamlanmasından sonraki döneme ait olan kısmı,
Kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82 inci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın % 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.
(i) bendi kapsamında borçlanılacak sürelere ilişkin genel sağlık sigortası primlerinin ödenmiş olması halinde, genel sağlık sigortası primi ödenmiş bu sürelere ilişkin borçlanma tutarı % 20 oranı üzerinden hesaplanır.
Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için ise yeni başvuru şartı aranır. Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.

Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür. Sigortalılık borçlanması ile aylık bağlanmasına hak kazanılması durumunda, ilgililere borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanır.

Kaynak:http://www.turkiyegazetesi.com.tr/lutfi-koksal/581068.aspx