Türkiye’nin Plastiksiz Gelecek Rotası: Tek Kullanımlık Plastiklere Veda

Tek kullanımlık plastiklerle olan mücadele, 2026 yılı itibarıyla küresel bir seferberlik durumuna dönüştü. Birçok ülke, sadece plastik poşetleri değil; çataldan tabağa, pipetten ıslak mendile kadar geniş kapsamlı bir ürün yelpazesini yasaklayan ya da kısıtlayan caydırıcı kanunlar yürürlüğe soktu.

Türkiye, Avrupa Birliği (AB) Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile uyumlu dev bir adımın eşiğinde.

Image by Nicky ❤️🌿🐞🌿❤️ from Pixabay 

Türkiye: 2026 Yeni Dönem

Türkiye, "Sıfır Atık" projesi kapsamında 2019'da poşet ile başlayan süreci, bu yıl kapsamlı yasaklarla bir üst seviyeye taşıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası oluşturulmuştu.

1 Eylül 2026 Hedefi:  Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu olması planlanan bu düzenlemede doğada çözünmesi yüzyıllar alan ve özellikle deniz ekosistemine ağır zararlar veren ürün kategorilerini hedefliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağına göre, tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzı kademeli olarak durdurulacak.

Kısıtlama Getirilecek Ürün Grupları

 Taslak aşamasında olan düzenleme, günlük hayatta oldukça fazla kullanılan şu ürünlerin satışına ve kullanımına sınırlamalar getirmeyi amaçlıyor:

Mutfak Gereçleri: Plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubukları ve tabaklar.

Servis Yardımcıları: Plastik pipetler ve içecek karıştırıcıları.

Kişisel Bakım ve Diğer: Plastik çubuklu kulak pamukları ve balon sapları.

Köpük Ürünler: Genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) yapılmış gıda kapları, içecek kutuları ve bardaklar.

🇪🇺 Avrupa Birliği:  Single-use plastics SUP Direktifi

Avrupa Birliği, "Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi" (SUPD) ile bu konuda en kapsamlı yasal çerçeveye sahip bölge konumundadır.

Avrupa Birliği 2025-2026 Hedefleri: 

2025 yılı itibarıyla pet şişelerin en az %25 geri dönüştürülmüş plastik içerme zorunluğu geldi.  

Paket servis kapları ve plastik bardak tüketiminde ise 2026 yılı sonuna kadar ölçülebilir bir düşme sağlanması hedefleniyor.

Temmuz 2024'ten bu zamana AB'de satılan tüm plastik içecek şişelerinin kapaklarının şişeye bağlı olması zorunlu (kaybolup doğaya karışmaması için).

Dünyadan Diğer Önemli Uygulamalar

Kanada: Federal Yasak (2023-2026) Poşet, pipet ve karıştırıcıların üretimi ve ithalatı tamamen yasaklandı. 2026 başındaki mahkeme kararıyla bu ürünler "toksik" kategorisinde tescillendi.

Kenya / Ruanda:  Dünyanın en zalım plastik poşet yasaklarına sahipler. Poşet kullanımı için hapis cezasına varan cezalar uygulanabiliyor.

Çin: Kademeli Geçiş Büyük şehirlerde biyo bozunur olmayan plastik poşet ve pipetler yasaklandı; 2025 sonuna kadar bu yasak ülke genelindeki tüm kasaba ve köyleri kapsayacak.

Hindistan: 2022'den bu yana düşük faydalı ve yüksek kirlilik potansiyelli (plastik bayraklar, dondurma çubukları vb.) 19 ürünü yasakladı.

Yasaların Temel Araçları

Devletler plastik kirliliğini kontrol altına almak için genellikle şu üç yöntemi bir arada kullanıyor:

Doğrudan Yasaklar: Alternatifi (ahşap, kağıt, cam) olan ürünlerin satışını tamamen durdurmak.

Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR): Üreticilerin, ürünlerinin atık yönetim maliyetlerini karşılamasını zorunlu hale getirmek (Örn: İzmarit temizleme maliyetinin tütün şirketlerince ödenmesi).

Depozito Yönetim Sistemleri: Tüketicileri, plastik şişeleri geri dönüşüm noktalarına getirmeye teşvik eden maddi iade sistemleri.

Bu adım sadece bir mevzuat değişikliği değil, küresel ekolojik krizlerle mücadelelere karşı stratejik bir hamledir:

Akdeniz’in Korunması: Türkiye, Akdeniz’e en uzun kıyısı olan ülkelerden biridir. Denizlere dökülen plastiklerin mikroplastiklere dönüşüp besin zincirine  dahil olması , hem halk sağlığını hem de balıkçılık ekonomisini büyük zarar veriyor.

Döngüsel Ekonomi: Tek kullanımlık ürünler "al-yap-at" bitmeyen çevreye zarar veren tüketim modelinin bir parçasıdır. Yeni düzenleme, kaynakların sürekli devirdaim ettiği "döngüsel ekonomi" modeline geçişi hızlandıracaktır.


AB Yeşil Mutabakat Uyumu: Gümrük Birliği ve ihracat standartları gereği, Türkiye’nin ambalaj sektöründe AB standartlarını yakalaması, ticari sürdürülebilirlik açısından kritik önem taşımaktadır.

Sektörel Dönüşüm ve Alternatif Çözümler

Düzenleme ile yeni bir sanayi kolu için fırsat doğurmaktadır.  

Plastik üreticilerinin;

Biyobozunur (Kompostlanabilir) Plastikler: Mısır nişastası veya şeker kamışı gibi doğal kaynaklardan üretilen materyallere,

Doğal Lifler: Bambu, ahşap, kağıt ve selüloz bazlı alternatiflere,

Yeniden Kullanılabilir Sistemler: Cam, metal veya yüksek kaliteli çok kullanımlık polimerlere yönelmesi teşvik edilecektir.

Uygulama Takvimi ve Tüketici Rolü

Bakanlığın taslak çalışmasında, üreticilerin ve tüketicilerin bu dönüşüme uyumu için geçiş süreci öngörülüyor. İlk olarak kamu kurumlarında ve turizm tesislerinde başlaması beklenen kısıtlamalar, zamanla perakende ve paket servis noktalarında uygulanacak.

Tüketiciler İçin Ne Değişecek? 

Bireysel olarak çevreci, hayatına sürüdürülebilirlik ilkeleri kapsamında sürdüren azınlık ve bazıları tarafından yadırganan, eleştirilen kitle gibi  yanınızda taşıyabileceğiniz matara, termos, bez çanta ve çok kullanımlık çatal-kaşık setleri, sefer tasları, kaplar gibi alışkanlıklar "yeni normal" haline gelecek. İşletmeler ise plastik yerine doğa dostu ambalaj seçeneklerini sunmakla yükümlü olacak. Bunlarda da özel üretim, arge projeleri ürünleri de  her zaman olduğu gibi ek maliyet getirecek haliyle fiyatları süsleyecek.

Sonuç

Türkiye’nin tek kullanımlık plastiklerle ilgili hazırladığı bu yönetmelik, gelecek nesillere daha temiz bir çevre bırakma vizyonunun somut bir kanıtıdır. 2026 yılına kadar tam kapasiteyle uygulanması beklenen bu kurallar, Türkiye’yi yeşil dönüşümde bölgesel bir lider konumuna taşıyacaktır.

Bunlardan önce piknik yapma ayağına ormana, hobi bahçeleriyle köylere, evindeki tüm ihtiyaç fazlası eşyaları derelere, milletin tarlasına atmaya, parkta, sahilde,trafikte her alanda çöp atmaya ceza gelmelidir. Bolu Belediyesinin başlattığı bu uygulama tüm diğer belediyelerde de uygulanmalıydı. 

Multi medya sistemi yasaklarından önce çöp atanlara karşı somut adımlar atılması gerekiyor. İlle AB hedefleriyle mi süreç ilerlemesi lazımdı. Köyler, mahalleye döndü ama hala eskisi gibi çöplerini yakan ciddi bir kitle var. Bu konuda muhtarlar, imamlar,kaldıysa köy okullarındaki öğretmenler bu konuda halkı bilinçlendirmelidir. 

How to solve "in order to share, you need to set up chat" on twitter x

Nowadays If you've faced with "in order to share, you need to set up chat" error,
in this post I'll show you how to solve this problem and continue to copy x video links and share them. First you should check your twitter/ x is updated. If not please update it. 

Still not solved you need to turn on DMs on X.So, Open X and  tap your profile in the top left corner of the screen to open the settings menu. Now, scroll down to tap settings and privacy. 

In your settings, you should go to section of privacy and safety and then you want to open direct messages.

So under this section you'll see allow messages requests from, message requests from you get three different options. You can select no one, verified users or everyone. 

Allow message requests from everyone: If you select everyone to open your DMs to anyone on X whether you follow them or not.

Verified users: Only people with a blue checkmark can chat with you (this may be the current default for many).

No one (Uncheck "Allow message requests"): Only people you follow can message you.

So that's the way of how you can open your  DMs.

Konut Satışlarında Avukat Zorunluluğu Geliyor

Adalet Bakanı Akın Gürlek İstanbul 2 Nolu Barosu’nun iftarında yaptığı konuşmada, 12. Yargı Paketi kapsamında Tapuda belirli miktarı geçen işlemlerde avukat temsil zorunluluğu getirmeyi istediklerini açıkladı.

Designed by Freepik

Adalet Bakanı, salondaki avukatlara müjdesi olduğunu söyleyerek konuşmasında

 "Yargı Reformu Strateji Belgesi'nde savunmanın güçlendirilmesi için temel hedeflerimizi belirledik. Bu hedeflerden bazıları, bazı iş ve işlemlerde avukat temsil zorunluluğunun getirilmesi biz inşallah 12. pakette, talimat da verdim şu an, yasal düzenleme de yapılacak, tabii Meclisimiz de aynı yönde bir irade gösterirse tapuda belirli miktarı geçen işlemlerde avukatla temsil zorunluluğu getirmeyi düşünüyoruz.

Bakın bu hem işlemlerin hukuki güvenliğe kavuşması hem de avukatlarımıza fayda sağlaması için önemli bir işlem. Bu konuda da ben Hukuk Genel Müdürlüğümüze ve Hukuk İşleri Mevzuat Genel Müdürlüğümüze talimat verdim. İnşallah 12. pakete belirli miktarı geçen işlemlerde tapuda avukat zorunluluğu getireceğiz.Bu müjdeyi vereyim." bildirdi.

NOT: Bu durumda diğer mesleklere sahip bakanların meslektaşları da benzer gelir yaratan açıklamaları bekleyip ve onları baskı altına alacaktır. 

İnşaat mühendisi, jeoloji mühendisi, elektrik mühendisi, mimarlar ev satılırken bir de benim de zorunluluğum olsun diyebilir. Ayrıca alt limit yüksek olarak belirlenmezse sarı ilanlardaki satılık dairelerin açıklamalarında avukat ücreti evi alana aittir satırlarını da göreceğiz, bu da evlerin alıcıya daha pahalıya mal olmasına sebep olabilir.    

Çiftçi Kayıt Sistemi ÇKS Başvurusu Nasıl Yapılır? ÇKS Ücretleri Ne Kadar ?

Toprağa dönüş kararı son derece stratejik bir adımdır. Bir tarafta şehrin kaosundan kurtulup, doğayla iç içe olma hayali, diğer tarafta ise iyi bir işletme yönetimi gerekliliği gerekeceğinden eğer tecrübeniz yetersizse bu durum ciddi bir risk içerecektir. Bu kararı alırken hobi ile ticari girişim arasındaki o ince çizgiyi de doğru çizmek gerekir.

Hobi çiftçiliğinde amaç kendi ihtiyacını karşılamak, hareketsiz hayattan kurtulmak, doğa ile bütünleşmek ve stresten uzaklaşmaktır. Burada kâr amacı gütmezsiniz, üretebilmek için de sürekli giderleriniz olacak ama sizin odağınız huzur olacaktır.

Ticari çiftçilikte öncelikle fiziksel güç, güçlü bir psikoloji, toprak analizi, doğru ham madde alımı, zararlılarla mücadele,sürekli öğrenme,teknolojiyi etkin kullanma, ekipman verimliliği, planlama,etkili iletişim, pazar analizi, pazarlama, para yönetimi, verimlilik, lojistik ve sürekli dinamik hava koşullarından risk yönetimi gibi birçok alanda yetkinlik gerektirir.

Toprağa can verme kararı almak harika, ama bu işin resmiyet kısmı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ilk adımınız olacaktır. ÇKS, devlet desteklerinden (mazot, gübre, hayvancılık desteği vb.) faydalanabilmen ve tarımsal faaliyetini resmileştirmen, kayıt altına alınman için gereklidir.

İşte adım adım ÇKS'ye kayıt olma rehberi:

Öncelikle üzerine kayıtlı bir arazin (tapulu) veya noter huzurunda yapılmış bir kira sözleşmesi veya muvafakatname (kullanım izni) olması gerekir. Eğer arazi senin değilse, kullanım hakkına sahip olduğunu kanıtlaman şarttır.

1. Gerekli Belgeleri Topla

Fiziksel başvuru yapacaksan şu belgeler masanda olmalı:

Çiftçi Kayıt Formu (C Formu): İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden alabilirsin.

Tapu Fotokopisi: Arazinin sana ait olduğunu gösterir.

Kira Sözleşmesi: Eğer arazi kiralıksa (Muhtar ve azalar tarafından onaylanmış veya noter tasdikli).

Kimlik Fotokopisi ve Vesikalık Fotoğraf.

Döner Sermaye Makbuzu: Başvuru sırasında ödenen küçük bir işlem ücreti.

2. Başvuru Yöntemini Seç

Artık iki ana yolun var: Dijital ve Geleneksel.

A) e-Devlet Üzerinden Başvuru (En Hızlı Yol)

Eğer daha önce kayıtlıysan veya arazin sistemde görünüyorsa en kolayı budur:

e-Devlet'e gir ve "Çiftçi Kayıt Sistemi Kayıt Başvurusu" (Tarım ve Orman Bakanlığı) hizmetini ara.

Bilgilerini kontrol et ve beyan formunu doldur.

Dosyaları yükle ve başvurunu tamamla.

B) İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü (Geleneksel Yol)

Eğer ilk kez kayıt oluyorsan veya sistemde pürüz çıkarsa:

Arazinin bulunduğu yerdeki İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne git.

Hazırladığın belgeleri teslim et.

Burada sana verilen formları doldur (Ürün bilgisi, arazi büyüklüğü vb.).

3. Üyelik ve Onay Süreci

Belgelerini teslim ettikten sonra yetkililer bilgileri sisteme girer. Arazinin büyüklüğüne göre belirlenen yıllık aidat/katkı payını ödemen gerekebilir (Genelde Ziraat Bankası aracılığıyla).

Unutmaman Gereken 3 Kritik Not:

Zamanlama: ÇKS başvuruları genellikle her yılın 1 Eylül tarihinde başlar ve bir sonraki yılın Ocak ayı başına kadar devam eder (Bakanlık bazen bu süreyi uzatır). Bu süreyi kaçırırsan o yılın desteklemelerinden yararlanamazsın.

Güncelleme: ÇKS kaydı bir kere yapılıp bırakılan bir şey değildir. Her yıl ektiğin ürüne göre kaydını güncellemen gerekir.

Ziraat Odası Kaydı: ÇKS'ye girmeden önce bağlı olduğun ilçenin Ziraat Odasına kayıt olup "Çiftçi Belgesi" alman gerekebilir. Çoğu ilçe müdürlüğü önce bu belgeyi görmek ister.

Başvuru tarihinden sonra edinilen veya kiralanan tarım arazilerine ilişkin ÇKS başvuruları ve üretim yılına ait sonraki ürün (ikinci, üçüncü) ekim/dikimlerine ilişkin beyanlarını üretim yılının 30 Haziran (30 Haziran dahil) tarihine kadar başvuruda bulunabilirler.

ÇKS işlem ücretleri 2026

ÇKS işlem ücretleri Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından her yıl güncellenmektedir. Ücret, İl Müdürlükleri Döner Sermaye İşletmelerine yatırılmaktadır 2025 birim fiyat listesi: ÇKS’ye müracaatlarda ve güncellemelerde (tabii afetler hariç) bir sefere mahsus alınacak ücret (KDV dâhil):

a. 1-10 dekara kadar (10 dekar dâhil) 45,00 TL
b. 11-50 dekara kadar (10 dekar üzeri 50 dekar dâhil) 90,00 TL
c. 51-100 dekara kadar (50 dekar üzeri 100 dekar dâhil) 145,00 TL
d. 100 dekar üzeri 200,00 TL

ÇKS Belgesi (Belge Başına-Onaylı) (e-Devlet üzerinden alınanlar hariç) 45,00 TL’dir. 

Çiftçi Kayıt Formunun (B) Bölümünün Onaylı Sureti 65.00 TL

Çiftçi Belgesi (Ziraat Odası Olmayan Yerlerde) 165.00 TL

(28.08.2024 tarihli ve 32647 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı (Karar Sayısı: 8859) gereği çiftçinin ÇKS dosya ücretleri tarımsal destekleme hakkedişlerinden mahsup edilir.)

İlgili Yönetmelik ve/veya Kanun:

- 27.05.2014 tarih ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği
- ÇKS Uygulama Talimatı (12.09.2024)
- 25.04.2006 tarih ve 26149 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5488 sayılı Tarım Kanunu

Ücretler ve ÖdemelerÇKS dosya ücreti 2026, ÇKS birim fiyatları, Dekar başına ÇKS ücreti, Ziraat Odası yıllık aidatı, Döner sermaye ücretleri.

TLDR ya da TL;DR Ne Demektir ? Nasıl Kullanılır?

Sıklıkla kullanılan online bir kısaltma olan TLDR, TL;DR "Too Long; Didn't Read" Çok Uzundu; Okumadım anlamına gelir ve ifadenin baş harflerinden oluşur.

Merriam-Webster sözlüğü ilk kullanımının 2002 yılında olduğunu belirtmektedir.

İnternet forumlarında özellikle Reddit kullanıcılarının yaygın olarak kullandığı bu kısaltma günümüzde hem profesyonel yazışmalarda hem de sosyal medyada hayat kurtarıcı bir rol oynuyor.

TL;DR İki Farklı Şekilde Kullanılır:

• Yazar Tarafından (Özet Olarak): Bir makalenin, raporun veya uzun bir e-postanın başına ya da sonuna eklenir. Yazar, "Vaktin yoksa sadece burayı oku, ana fikir bu," demiş olur.

• Okuyucu Tarafından (Eleştiri Olarak): Birisi çok uzun ve karmaşık bir metin paylaştığında, diğer kullanıcılar altına sadece "TL;DR" yazarak metnin çok uzun ve sıkıcı olduğunu kibarca (ya da bazen kaba bir şekilde) dile getirir.

Neden Bu Kadar Popüler Oldu?

Bilgi bombardımanına tutulduğumuz bu çağda dikkat süresi (attention span) kısaldı. TL;DR, karmaşık bir konuyu saniyeler içinde anlamamızı sağlar.

Günümüzde ortalama bir internet kullanıcısının bir içeriğe odaklanma süresi 8 saniye. Bu, bir japon balığından (9 saniye) bile daha kısa. Bu yüzden "TL;DR" sadece bir kısaltma değil, modern bir hayatta kalma becerisidir.

Profesyonel yazışmalarda yazdığınız iletiye özet geçmek,vurgulamak için kullanılabilir ama emek harcanmış bir yazıya cevap olarak TL;DR yazmak kabalık olacaktır ve zaman zaman kulaklarınız bu yüzden çınlayacaktır. En iyisi şirket kültüründe kullanımı yoksa siz de kullanmayın.

Örnek Kullanım:

"Dün akşamki toplantıda bütçe planlaması, lojistik sorunlar ve yeni personel alımı hakkında 3 saat konuştuk ama sonuç olarak verimliliği %10 artırmaya karar verdik.

TL;DR: Toplantı uzundu ama sonunda verimlilik hedefinde anlaştık."

Katılamadığın bir toplantıyla ilgili özet istediğinde 

Can I have a TL;DR the last meeting? yazılabilir.

Marketing & Sales

Scenario: You are sending a 15-page analysis of last month’s social media ad campaign performance.

Email Body: "Please find the comprehensive October Ad Performance Report attached, detailing demographics, click-through rates, and platform-specific metrics."

TL;DR: "Our Instagram ad spend yielded a 4x higher Return on Ad Spend (ROAS) compared to last quarter."